مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى
266
تاريخ علماى بلخ ( فارسي )
مىزيست . محمّد عوفى يكى از شاگردان حارثى بلخى بود . عوفى مىگويد : حارثى به شهربند خوارزم هجرت كرد ، من سعادت خدمت او را يافتم و از او اجازهء روايت حديث گرفتم . از اين سخن عوفى فهميده مىشود كه وى علم حديث و درايه را در محضر حارثى آموخته است و از استادش اجازهء نقل روايت دريافت كرده است . روشن است كه مقام علمى حارثى بلخى بالاتر از مقام و مرتبه شاعرى اوست ؛ اگرچه از در فن شعر و شاعرى تجربهاى نيز داشت و اشعار فارسى را به خوبى مىسرود . « 1 » شاگرد او محمّد عوفى در مقام ستايش وى گفته است كه در عالم سخن ، رتبهء او را چنان يافتم كه در حوصلهء بيان نمىگنجد ؛ بيشتر اشعارش به فارسى و عربى است كه در مدح اهل بيت عليه السّلام سروده است . عوفى مىگويد : در قصبهء كاريز در جوار مشهد طوسى خانقاهى بود كه بر ديوار آن اشعار عربى از حارثى را - كه در مدح خاندان نبوت سروده بود - نوشته بودند . « 2 » از تاليفات او مىتوان مآثر بلخ را نام برد . [ 130 ] حامد بن محمّد بن شعيب بن زهير بلخى ابو العباس حامد بن محمّد بن شعيب بن زهير بلخى مؤدب به سال 216 ه . ق . در بلخ پا به عرصهء وجود نهاد . او يكى از برجستهترين محدّثان و مورّخان عصر خود بشمار مىرفت . حامد به بغداد هجرت كرد و در آن شهر ساكن شد و به تدريس حديث پرداخت . او رواياتش را از طريق محدّثانى مانند سريج بن يونس ، محمّد بن به كار بن ريان ، بشر بن وليد ، شجاع بن مخلد ، يحيى بن ايوب مقابرى ، عبيد اللّه قواريرى ، محمّد بن
--> ( 1 ) - دايرةالمعارف آريانا ، ج 3 ، ص 475 . ( 2 ) - تذكرهء مخزن الغرائب ، ج 1 ، ص 621 .